با چهره هاي ماندگار

تاريخ: دوشنبه 16 بهمن1385 ساعت :9 بعد از ظهر

نوشته شده توسط صادق تاج بخش | موضوع: | لينک ثابت |

نقش مركب!

تاريخ: دوشنبه 16 بهمن1385 ساعت :9 بعد از ظهر

درباره نصرالله افجه اي


    - نصرالله افجه اي
    - متولد ۱۳۱۲ تهران
    - چند دهه سابقه در هنرخطاطي
    - تجربه تكنيك هاي مختلف و مصالح و مواد متنوع در خوشنويسي
    - گرفتن ديپلم هنر
    - دريافت نشان درجه ۱ هنري از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
    - ۷ نمايشگاه انفرادي از سال ۱۳۵۲ و چند نمايشگاه جمعي
    شركت در نمايشگاه هاي زير:
    - نمايشگاه بال سوئيس در دو نوبت
    - نمايشگاه جهاني نقاشي هاي سنتي بولئونيا (ايتاليا)
    - نمايشگاه نقاشي يونسكو كانيسومر (فرانسه)
    - جشنواره هنر ايراني دوسلدورف (آلمان)
    - آخرين نمايشگاه همايش كشورهاي غيرمتعهد در جاكارتا (اندونزي)
    - نمايشگاه خطاطي كويت (۱۹۹۸)
    - نمايشگاه خطاطي دبي (۱۹۹۹)
    - نمايشگاه خطاطي رياض (۲۰۰۰)
    - نمايشگاه خطاطي جاكارتا (۲۰۰۱)
    - نمايشگاه خطاطي آمريكا (۲۰۰۱)
    و...
    
    
    
    خوشنويسي، مانند ديگر هنرهاي ايراني، هنري است كاربردي كه براي انتقال مفاهيم معتبر و مهم و معرفت و دانش هاي روز به كار گرفته مي شده است. درعين حال، خوشنويسي پيوند عميقي با ادبيات دارد و به ترويج حكمت و معرفت انساني در طول تاريخ كمك كرده است. همچنين خوشنويسي به عرصه هنرهاي تجسمي نيز راه پيدا كرده و در اين ميان عنصر تزييني آن، تنها عنصري نيست كه از آن استفاده مي شده است.
    خوشنويسي با ورود اسلام و نوشتن قرآن كريم آغاز شد و نخستين خطي كه در اين هنر استفاده شد، خط كوفي بود كه بعد از مدتي تغييراتي در آن ايجاد گرديد. با گسترش اسلام اين خط رفته رفته پيچيده تر شد و به اين ترتيب، خط، نمايش زمان هر عصر است.
    با ورود ابن مقله به عرصه خوشنويسي، خط، جلال و شكوه خاصي مي يابد و در تمامي دوره خلافت عباسيان نمونه هاي اين خط گسترش پيدا مي كند. در قرن هشتم هجري قمري، ميرعلي تبريزي خط نستعليق را ابداع مي كند و از اين زمان خطي به وجود مي آيد كه منحصراً متعلق به خطوط فارسي است و با رشد آن در قرن دهم استادان بزرگي در اين زمينه سربرمي آورند كه از معروف ترين آنها مي توان به ميرعماد قزويني اشاره كرد.
    هر هنرمندي كه بتواند درونيش را به درون هنر و خوشنويسي منتقل كند، آثار جاودانه اي را خلق خواهد كرد و از آنجا كه خوشنويسي بسيار دقيق، تنظيم شده و چارچوب هاي تعريف شده اي دارد بايد آن را با «من دروني» در هم آميخت تا اثري شگفت انگيز خلق كرد. آخرين نوع خوشنويسي خط شكسته نستعليق است كه مي توان ادامه آن را در سياه مشق هاي امروزي ديد، اما از قرن سيزدهم هجري قمري، ايجاد يك متن قابل خواندن - كه مهم ترين هدف خوشنويسي كهن بوده است - در نمونه هايي مانند سياه مشق نويسي، اهميت چنداني ندارد بلكه در بسياري از قطعات، سعي عمده در راستاي تركيب بندي و شيوايي و زيبايي صفحه به كار مي رود. با برهم خوردن كفه تعادل ميان متن و ساختار خوشنويسانه، ساختار عمده مي شود و در پي آن، آثاري انتزاعي به وجود مي آيد كه در آن تنها از مدلول ها و شكل الفباي سنتي مورد توافق استفاده مي شود. خط نقاشي معاصر كه از پشتوانه غني آثار خوشنويسان معتبري چون ملك محمد قزويني و نقاشاني چون اسماعيل جلاير و سياه مشق نويساني مانند ميرزا غلامرضا اصفهاني و ميرزا كلهر برخوردار بوده است، با چنين هدف و نيتي آغاز مي شود و گريزگاهي از سنت گذشته خود است كه همچون هر دوران هنري ديگري به مرحله اشباع خود رسيده بود.
    تصور رايج مبني بر اين كه خوشنويسي جز در صورت نقش بستن مركب با قلم ني بر روي كاغذ گونه ديگري ندارد، پيكره سنت تناور و گسترده و ممتدي را بنا مي گذارد كه همان سنت رسمي خوشنويسي قديم ايراني و اسلامي است. با وجود اين، جست وجوي هنرمندان خط نقاشي بي آن كه بخواهد اعتبار و جايگاه خوشنويسي سنتي را انكار كند، زمينه ها و امكانات بصري تازه و متنوعي را پديد مي آورد كه در عين متصل ماندن به خاطره و تكيه گاهي مطمئن و نيرومند، موفق مي شود با زباني گسترده و جهاني، با مخاطباني از فرهنگ هاي متفاوت ارتباط برقرار كند و پلي ميان گذشته سنتي و جهان متحول امروز باشد.
    هنرمندان خط نقاشي از خاستگاه هاي متفاوتي مي آيند، گروهي از آنان بشدت به خوشنويسي سنتي تعلق دارند و وفاداريشان به مفردات حروف و شكل ثابت كلمات به كمال اعمال مي شود و تنها در تركيب بندي ها و رنگ آميزي ها و حجم سازي هاست كه به طبع آزمايي و هنرنمايي مي پردازند. گروهي ديگر از خاستگاه و زمينه نقاشي معاصر ايران برخاسته اند. هنرمندان اين گروه به قواعد و اصول خوشنويسي دلبستگي چنداني ندارند و به آن تنها به شكل دستمايه اي نگاه مي كنند كه از راه شگردهاي خلاقه مي توان در آنها به تجربه هاي تازه اي دست يافت.
    آثار به نمايش درآمده در نمايشگاه خط نقاشي معاصر، عاملي است تا مخاطب امروزي با ديدن آنها، ضمن احساس يك نقطه اتصال با گذشته تاريخي خود، پاسخي براي نيازهاي برخاسته از بستر مدرنيته را نيز دريابد.
    با توجه به آنچه گفته شد، به نظر مي رسد بروز اين گرايش هاي نوين در آثار خوشنويسان جديد، بازخوردي از نياز جامعه است و تحول صورت پذيرفته، ناگريز بوده است. اما مهم تطبيق اين تحول است با آنچه آكادمي هنر مدرن بنيان هاي آن را پي افكنده است، زيرا اين گرايش ها داعيه اين را دارند كه نه تنها ريشه هاي سنت را در درون خود حفظ كرده اند، بلكه از هماهنگي كاملي با نياز هاي مدرنيته نيز برخوردارند. به همين دليل نيز بايد جوهر اصول آكادميك هنر مدرن در آنها موجود باشد. برخي از هنرمندان خوشنويسي درگرايش هاي نوين عبارت اند از: محمد احصائي، نصرالله افجه اي، فرامرز پيلارام، جليل رسولي و چند نفر ديگر...
    ميهمان امروز صفحه مهرگان از ميان اين افراد انتخاب شده و از بزرگان خوشنويسي معاصر ايران است كه در خط و خلق به يك اندازه اصحاب نظر او را واجد شرايط استادي مي دانند و او را از استادان شاخص اين هنر ديرپاي ايراني فرض مي كنند.
    نصرالله افجه اي متولد ۱۳۱۲ تهران است. تحصيلات مقدماتي را در تهران گذرانده و موفق به گرفتن ديپلم هنري شده است.
    وي چندين دهه سابقه متمركز بر روي هنرخطاطي دارد و با تكنيك هاي مختلف و مصالح و مواد متنوع در خوشنويسي نيز كار كرده و آثار متنوعي را به وجود آورده است. نصرالله افجه اي در ميان خوشنويسان ايراني از نسل اول اين گونه تجربه اندوزي ها و تركيب كردن و گسترش دادن امكانات خوشنويسي با مصالح نقاشي و ساير تكنيك هاي طراحي بوده است.
    در زماني كه سنت گرايان هنري در حفظ همه ويژگي هاي هنر خوشنويسي پاسفت كرده بودند و هنر خوشنويسي متهم به تكيه بر كهنگي و حتي واپسگرايي مي شد، اندك هنرمنداني همچون افجه اي با نگاه به بيرون از مرزهاي هنر گذشته، راهي به جلو يافتند و آثار تازه اي را در اين راه خلق و ارائه كردند. افجه اي از سال ۱۳۵۲ تاكنون ۷ نمايشگاه انفرادي برپا كرده و درچندين نمايشگاه گروهي نيز آثارش را به نمايش گذاشته است.
    از نمايشگاه هايي كه تاكنون افجه اي آثار خود را در آن به نمايش گذاشته است، مي توان به نمايشگاه بال سوئيس اشاره كرد كه وي در ۲ نوبت در آن شركت كرده است. او همچنين در نمايشگاه جهاني نقاشي هاي سنتي بولئونيا (ايتاليا) حضور داشته است. شركت در نمايشگاه نقاشي يونسكو كانيسومر فرانسه، جشنواره هنر ايراني دوسلدورف آلمان، آخرين نمايشگاه همايش كشورهاي غيرمتعهد در جاكارتا اندونزي، نمايشگاه خطاطي كويت (۱۹۹۸)، نمايشگاه خطاطي دبي (۱۹۹۹)، نمايشگاه خطاطي رياض (۲۰۰۰)، نمايشگاه خطاطي جاكارتا (۲۰۰۱) و نمايشگاه خطاطي در آمريكا (۲۰۰۱) از ديگر فعاليت هاي هنري افجه اي است. به علاوه، چندي پيش نمايشگاهي از آثار افجه اي در شهر منچستر (انگلستان) برپا شد. اين نمايشگاه با مشاركت مركز فرهنگي اسلامي ريجنتس پارك منچستر و مركز اسلامي لندن از سوي رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در انگلستان تدارك ديده شده بود.
    هرچند آثار افجه اي پيشتر در كشورهايي چون فرانسه، انگلستان، اندونزي، آمريكا، عربستان سعودي، ايتاليا، دبي و سوئيس عرضه شده بود، اما به اين نمايشگاه توجه رسانه اي بيشتري شد.
    
    
    اين استاد ۷۳ ساله وفاداري اش را به خوشنويسي حفظ كرده و اگر از مصالح نقاشي در خلق آثار تازه خود بهره برده، در حد استفاده از تك رنگي گرم و شكل سوخته آن بوده است. ريتم، ويژگي كارهاي اوست و وي از همان الگوي قديمي سياه مشق در كارهايش پيروي مي كند و به كلام نيز با حفظ معناي آن، ميدان مي دهد. كارهايش پرداختي محكم و اجرايي چشم نواز دارند. افجه اي مي خواهد با شكل ها و شيوه هاي گوناگون خوشنويسي و اقلام مختلف آن بازي كند، كه اين امر شمايي طلسم گونه به كارش مي دهد و بر زمينه تك رنگ - از دور - تركيب بندي آزادي را القا و تداعي مي كند.
    نمايشگاه لندن با توجه به استقبال هنرشناسان غربي از آثار هنري اصيل ايراني و با هدف آشنايي بيشتر مراكز فرهنگي انگلستان با اين آثار با حضور نصرالله افجه اي، استاد برجسته هنر خوشنويسي، برپا شد. در اين نمايشگاه كه با مشاركت مركز فرهنگي اسلامي ريجنتس پارك منچستر و مركز اسلامي لندن برپا شده بود، افجه اي با ايجاد كارگاه هنري و خطاطي بر روي ادبيات كلاسيك فارسي براي بازديدكنندگان گوشه اي از هنر دل انگيز ايراني را به نمايش گذاشت.
    او خوشنويسي اشعار خيام به زبان انگليسي را نيز بر عهده داشته است كه در اين نمايشگاه به مخاطبان نوشناس عرضه شد.
    از افجه اي تاكنون در مناسبت هاي مختلف تقدير شده است. از جمله در آئين معرفي برگزيدگان جايزه نيايش در گستره هنر و پژوهش به مناسبت سال پيامبر اعظم (ص) كه در موزه ملي قرآن كريم تهران برگزار شد و از نصرالله افجه اي براي خوشنويسي مذهبي و نقاشي خط در كناركاظم چليپا براي «نقاشي» و چند نفر ديگر تقدير شد... نصرالله افجه اي همچنان كه حوزه هنري خويش را دنبال مي كند، به مسائل حاشيه اي آن نيز بها مي دهد كه از آن جمله است وضع آموزش خوشنويسي و موقعيت نسل جوان اين رشته هنري: «در كار هنرمندان جواني كه عرصه نقاشي خط را برگزيده اند، جهش و پيشرفت خاصي ديده نمي شود به اين دليل كه آنها تحت تأثير تكنولوژي و كامپيوتر، به مسير كپي كاري افتاده اند و آثاري را توليد مي كنند كه اكثراً فاقد خلاقيت است.»
    او مي افزايد: «گاهي در ميان هنرمندان جوان شهرستاني آثار بهتري ديده مي شود، اما آنها كمتر در جشنواره ها شركت مي كنند تا آثارشان به چشم بيايد. شايد به اين دليل كه فراخوان جشنواره ها به درستي انجام نمي شود و يا داوري هاي مناسبي صورت نمي گيرد كه آزردگي خاطر هنرمندان جوان را به همراه دارد.»
    افجه اي درباره وضع آموزش خوشنويسي در دانشگاه ها معتقد است كه بايد تمام دانشگاه ها و دانشكده هاي هنري، واحدي را به كاربرد خط در گرافيك اختصاص دهند. با اين حال، او مي گويد: براي تدريس اين دروس، گاهي از پيشكسوتان و مدرسان صاحبنام براي تدريس اين درس استفاده مي كنند، اما در اكثر دانشكده هاي هنر از استادان غيرتخصصي استفاده مي شود كه فقط مشق خط مي گويند. در رشته گرافيك فقط دو واحد را به خوشنويسي اختصاص داده اند كه به هيچ وجه كافي نيست. خوشنويسي يكي از پايه هاي گرافيك است و وقتي كه هنرمند جواني آناتومي خط را نشناسد، چگونه مي تواند به طراحي جلد كتاب بپردازد؟
    هيچ گونه محدوديت و ممنوعيتي براي جواناني كه در حوزه خوشنويسي و نقاشي خط كار مي كنند، وجود ندارد. آنها مي توانند آثار خود را در گالري ها و نمايشگاههاي متعددي به نمايش بگذارند، اما بايد خودشان قدمي به جلو بردارند و بعد هم روابط عمومي و تبليغات كارشان را به عهده بگيرند تا شناخته شوند.
    علاوه بر نمايشگاه ها و گالري ها، برپايي جشنواره ها نيز فضاي خوبي را فراهم مي آورد تا خوشنويسان جوان به ميدان بيايند و توانايي هاي خود را به نمايش بگذارند. اگرچه در اين عرصه، به پوشش خبري وسيعتري از سوي رسانه ها و مطبوعات نياز است تا اين شور و علاقه جوانان هنرمند، به چشم بيايد و فراموش نشود.
    نصرالله افجه اي، هنرمند ۷۳ ساله ايراني، به دريافت نشان درجه ۱ هنري از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز نايل شده است. با اين حال، او فارغ از همهمه بيرون، در خلوت درون به نقش تازه مركب مي انديشد.
    

نوشته شده توسط صادق تاج بخش | موضوع: | لينک ثابت |

جشنواره بين المللي خوشنويسي

تاريخ: دوشنبه 16 بهمن1385 ساعت :9 بعد از ظهر

نوشته شده توسط صادق تاج بخش | موضوع: | لينک ثابت |

همايش بزرگ خوشنويسان كشور در ايلام برگزار مي‌شود

تاريخ: دوشنبه 16 بهمن1385 ساعت :8 بعد از ظهر

رييس انجمن خوشنويسان استان ايلام از برگزاري نخستين همايش بزرگ خوشنويسان كشور با عنوان "محمد، آخرين پيام‌آور" در اين استان خبر داد.

"علي‌اشرف صندوق آبادي" روز يكشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود:
اين همايش چهار روزه اوايل دي‌ماه سال‌جاري در مركز استان برگزار مي‌شود.

وي اظهار داشت:در اين همايش ‪ ۳۰۰‬تن از برجستگان و نخبگان خوشنويسي، ادب و فرهنگ و هنر از سراسر ايران شركت دارند.

وي ادامه داد: همچنين ‪ ۱۰‬تن از چهره‌هاي ماندگار خوشنويسي كشور ميهمان اين جشنواره هستند.

وي هدف از برگزاري اين جشنواره را گراميداشت سال پيامبر اعظم(ص)، شناسايي استعدادهاي هنر خوشنويسي در استان، تعامل بين هنرمندان، ارتقا سطح هنر خوشنويسي استان و گراميداشت خوشنويس بزرگ كرد زبان استاد "محمد رضا كلهر" عنوان كرد.

صندوق‌آبادي، اظهار داشت: اين همايش با همكاري استانداري، فرهنگ و ارشاد اسلامي، ميراث فرهنگي، سازمان تبليغات، حوزه هنري، كانون پرورش فكري، سپاه پاسداران، دانشگاه ايلام و انجمن خوشنويسان ايران و اين استان برگزار مي‌شود.

به گفته وي، همچنين در اين همايش نمايشگاهي از آثار خوشنويسي منسوب به ائمه اطهار، آثار خطوط خوشنويسي بزرگان تاريخ خوشنويسي ايران و آثار خوشنويسان معاصر و شركت‌كنندگان برپا مي‌شود.

نوشته شده توسط صادق تاج بخش | موضوع: | لينک ثابت |